Integraal Toezicht Jeugdzaken

Vanaf 2004 werken vijf inspecties samen in het Integraal Toezicht Jeugdzaken (ITJ). Het zijn de Inspectie voor de Gezondheidszorg, de Inspectie Jeugdzorg, de Inspectie voor het Onderwijs, de Inspectie Werk en Inkomen en de Inspectie Openbare Orde en Veiligheid.

Bij ITJ zijn de maatschappelijke problemen rond jeugd in een gemeente of een wijk het vertrekpunt voor toezicht. ITJ doet onderzoek op die plaatsen waar problemen rond jeugd spelen of dreigen en kijkt hoe voorzieningen samenwerken om deze problemen op te lossen en te voorkomen. De kwaliteit van de samenwerking wordt bekeken aan de hand van acht kwaliteitsaspecten.

Het ITJ toezichtkader 2007 - 2011 'Maximale kansen, minimale uitval'  is hier te downloaden in PDF-formaat óf aan te vragen bij info@jeugdinspecties.nl

De uitkomsten van het onderzoek en een bestuurlijke boodschap worden in een nota van bevindingen voorgelegd aan de gemeente. Hierna is de gemeente aan zet die samen met de voorzieningen een lokaal actieplan opstelt, waarin staat hoe ze met elkaar het probleem in twee jaar aan gaan pakken. Integraal Toezicht Jeugdzaken volgt de implementatie van dit actieplan 2 jaar  Na twee jaar wordt een eindevaluatie gedaan om te kijken wat de effecten zijn van het actieplan en of de samenwerking tot betere resultaten leidt. In het toezicht staat de levensloop van het kind centraal.

Door het ITJ-instrument toe te voegen aan het instrumentarium van de toezichthouders is het, meer dan voorheen, mogelijk om (in de ontwikkeling naar risicogestuurd toezicht) het juiste instrument voor de geconstateerde risico’s te kiezen: niet alleen objectgericht toezicht, maar daarnaast thematisch toezicht en nu ook ketentoezicht. Verder bestaat naast deze drie vormen van programmatisch toezicht nog het incidentonderzoek.

Met ‘Maximale kansen, minimale uitval - Toezichtprogramma Jeugd 2007-2011’ geven de inspecties verder vorm aan de samenwerking. In dit programma zijn (gezamenlijke) maatschappelijke thema’s geselecteerd waarbij toezicht een rol van betekenis heeft of zou kunnen hebben.
Voor de komende vier jaar richten de samenwerkende inspecties jeugd het toezicht op twee hoofdthema’s:

1. Het jonge kind

Met de samenwerking op dit terrein beogen de inspecties de preventieve taak van (algemene) voorzieningen voor jeugd te versterken, zodat de ontwikkelingskansen van alle jonge kinderen worden vergroot. Dit onderzoeksthema strekt zich uit van het (non)bereik bij consultatiebureaus, de voor- en vroegschoolse educatie, de kwaliteit van de kinderopvang, de aanpak van kindermishandeling tot en met de instroom in het basisonderwijs.

2. Uitval

Met de samenwerking op dit terrein willen de inspecties het bereik en de effectiviteit van voorzieningen voor risicokinderen versterken en daarmee bijdragen aan het verminderen van uitval. Dit thema strekt zich uit over de domeinen van de vijf inspecties. Voor de Inspectie OOV is met name de sterke samenhang tussen uitval en criminaliteit van belang.

Het toezichtprogramma jeugd 2008 bevat de volgende onderzoeken :

Lopende onderzoeken

• Onderzoek naar het voorkomen van overgewicht bij kinderen in de gemeente Culemborg.
  De gemeente Culemborg bereidt een actieplan voor dat september 2008 gereed zal zijn. De implementatie van het actieplan wordt twee jaar gevolgd door ITJ waarna een eindevaluatie plaatsvindt.
• Onderzoek naar het voorkomen van kindermishandeling in de gemeente Haarlem.
  De gemeente Haarlem heeft mei 2008 een actieplan vastgesteld..De implementatie van het actieplan wordt twee jaar gevolgd door ITJ waarna een eindevaluatie plaatsvindt.
• Onderzoek naar het voorkomen van dak- of thuisloosheid van jongeren in Parkstad Limburg.
  Het actieplan was juli 2008 gereed waarna de implementatie er van twee jaar wordt gevolgd door ITJ waarna een eindevaluatie plaatsvindt.
• Onderzoek naar voortijdig schoolverlaten in de gemeente Emmen.
  De gemeente Emmen bereidt een actieplan voor dat september 2008 gereed zal zijn waarna de monitorfase volgt en na 2 jaar een eindevaluatie.

Monitoring/Vervolgonderzoeken

• Onderzoek naar SPIL-centra in Eindhoven wordt momenteel gemonitoord. Eind 2008 zal een eindevaluatie gedaan worden.
• Onderzoek naar het voorkomen van Jeugdprostitutie in Rotterdam.
  Het actieplan zal tot december 2009 worden gemonitoord.
• Onderzoek naar de keten onderwijs-arbeidsmarkt in Venlo.
  In mei 2008 heeft de gemeente een eindevaluatie gedaan.  ITJ zal hier eind 2008 op reageren.
• Onderzoek naar het voorkomen van kindermishandeling in de gemeente Almere.
  De monitorfase is eind 2007 afgelopen. De eindevaluatie zal in 2008 plaatsvinden.
• Onderzoek naar het voorkomen van jeugdcriminalteit in de gemeente Almere.
  De monitorfase is eind 2007 afgelopen. De evaluatie zal in 2008 plaatsvinden.
• Onderzoek naar de kwaliteit van de keten van voorzieningen voor kinderen en gezinnen in probleemsituaties in de gemeente Roermond.
  Januari 2008 heeft de gemeente haar actieplan ingediend. De monitorfase vangt daarna aan.

Nieuw onderzoek

• Onderzoek Centra voor Jeugd en Gezin.
  In 2008 bezoeken de inspecties alle nieuwe centra die kunnen worden aangeduid als Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG). ITJ brengt de huidige stand van zaken in kaart en de veranderingen die nodig zijn om door te groeien naar CJG’s die voldoen aan de kaders die het kabinet heeft gesteld.
• Onderzoeken  n.a.v. risico-analyse.
  De vijf pijlers van het beleidsprogramma van Jeugd en Gezin vormen het uitgangspunt voor de selectie van deze categorie onderzoeken. In 2008 wordt ingezoomd op de pijlers gezond opgroeien en veilig opgroeien. Voor beide pijlers geldt nadrukkelijk dat de gemeenten de regierol hebben en dat voor de aanpak en bestrijding een versterkte inzet nodig is waarbij alle ketenpartners hun bijdrage moeten leveren.
  Er zijn twee onderzoeksthema’s die vanuit deze beide pijlers centraal zullen staan:

1. Overgewicht onder jongeren

Overgewicht is een van de belangrijkste volksgezondheidsproblemen van dit moment. De afgelopen jaren is het aantal jongeren met overgewicht sterk toegenomen en de verwachting is dat dit toe zal blijven nemen. Dit is het onderzoeksthema passend bij gezond opgroeien.

2. Jeugdcriminaliteit

Dit onderzoeksthema valt onder de pijler veilig opgroeien. De aanpak van de groeiende jeugdcriminaliteit vergt een versterkte inzet waarbij alle ketenpartners hun bijdrage moeten leveren.

IOOV zal de projectleider voor dit onderzoek leveren.
Deze nieuwe onderzoeken zullen worden uitgevoerd in meerdere gemeenten. Bij de selectie van gemeenten zal de geografische spreiding, grootte van de gemeenten, stad en/of platteland worden meegenomen.
In juli 2008 is gestart met deze eerste onderzoeken op basis van de risicoanalyse.

Kijk voor meer informatie op de website van ITJ www.jeugdinspecties.nl. Op deze website kunt u ook de afgeronde rapporten downloaden.