Thematisch onderzoek

Om ook na de inwerkingtreding van de Wet veiligheidsregio’s de kwaliteit van de voorbereiding op de rampenbestrijding en crisisbeheersing langdurig te borgen zal de Inspectie Openbare Orde en Veiligheid (Inspectie OOV) onderzoeken uitvoeren naar de volgende onderwerpen:

(Door op de link hieronder te klikken komt u direct bij de korte omschrijving van dat betreffende onderzoek).

BES-eilanden
C2000
GRIP 3 en 4-incidentonderzoeken
Hoogwater en overstromingen
Oriëntatieverslag grensoverschrijdend multidisciplinair opleiden en oefenen Tunnelveiligheid
Zelfredzaamheid

[bw]Hoogwater en overstromingen
In 2005 werd de wereld opgeschrikt door de overstroming van New Orléans als gevolg van de orkaan Katrina. Deze overstroming was een van de aanleidingen voor de kabinetsdoelstelling om in Nederland te komen tot een goede organisatorische voorbereiding op overstromingen. Om dit te realiseren is de Taskforce Management Overstromingen (TMO) opgericht.

In november 2008 zijn de activiteiten van de TMO afgesloten met de nationale overstromingsoefening ‘Waterproef’. Deze oefening heeft laten zien dat Nederland beter is voorbereid op de gevolgen van een overstroming dan eind 2006. In een reactie op de eindrapportage TMO heeft minster van BZK aangegeven dat de Inspectie OOV en de Inspectie Verkeer en Waterstaat zullen toetsen of de positieve lijn die met de TMO is ingezet, wordt vastgehouden. Hiertoe is een toetsingskader opgesteld voor het toezicht op de voorbereiding op hoogwater en overstromingen. Dit toetsingskader richt zich op verbeteringen in de algemene crisisbeheersing (de veiligheidsregio’s, de provincies en het ministerie van BZK) en primaire verbeteringen in de crisisorganisatie in het waterbeheer (waterschappen en het ministerie van Verkeer en Waterstaat). Tevens maakt het (multidisciplinair) opleiden, trainen en oefenen deel uit van het toetsingskader. Het toetsingskader kan als instrument voor zelftoetsing worden gebruikt. (Link naar het toetsingskader volgt, zodra deze gereed is). Naar verwachting zullen de inspecties in 2012 een inhoudelijke toets uitvoeren op de voorbereiding op hoogwater en overstromingen.

[bw]Tunnelveiligheid
Op 2 juli 2009 ontstond er door het in brand vliegen van zwerfafval kortsluiting en rookontwikkeling in de Schipholtunnel en raakten seinen en wissels gestoord. Als gevolg hiervan strandden meerdere volle reizigerstreinen in de tunnel. De Inspectie Verkeer en Waterstaat (IVW) en de Inspectie Openbare Orde en Veiligheid (Inspectie OOV) hebben onderzoek gedaan naar de toedracht van het incident.

De Inspecties concludeerden dat bij de afhandeling van het incident knelpunten hebben plaatsgevonden die bij een ernstiger incident cruciaal hadden kunnen zijn.

Link naar rapport: ‘Calamiteit in de Schiphol spoortunnel. Onderzoek naar de afhandeling van een brandmelding op 2 juli 2009’.

Deze knelpunten blijken van structurele aard te zijn. Door herhaalde signalering van problemen met veiligheid en samenwerking tussen hulpverleningsdiensten, gemeenten, ProRail en NS Reizigers heeft de minister van Verkeer en Waterstaat toegezegd dat alle acht tunnels in Nederland waar reizigers door vervoerd worden onderzocht zullen worden. De IVW en de Inspectie OOV zullen deze (vervolg)inspectie uitvoeren.

[bw]GRIP 3 en 4-incidentonderzoeken
Ervaringen met onderzoeken naar het Duikongeval Terneuzen, de Poldercrash, en Koninginnedag 2009 hebben uitgewezen dat het leren van praktijkgevallen (incidenten) zeer effectief is.
 
Ook in de toekomst wordt verder invulling gegeven aan het in de praktijk toetsten van thema’s binnen de rampenbestrijding en crisisbeheersing. De Inspectie OOV zal in toenemende mate gebruik maken van regionale evaluaties van oefeningen en daadwerkelijk optreden. Door bijvoorbeeld onderzoek te doen naar incidenten waarbij tot GRIP 3- of 4-niveau is opgeschaald.

De Inspectie OOV volgt op deze wijze ook na afronding van de eindrapportage ‘De Staat van de rampenbestrijding’ de voortgang van de veiligheidsregio’s op het terrein van rampenbestrijding en crisisbeheersing.

Uiteraard wordt bij deze onderzoeken rekening gehouden met de (mogelijke) samenloop van taken en bevoegdheden van de Onderzoekraad voor de Veiligheid ten aanzien van dit type onderzoek.

Meer informatie over de Gecoördineerde Regionale Incidentbestrijdings Procedure (GRIP) kunt u vinden in de folder Referentiekader GRIP 2006. (link)

[bw]C2000
In 2009 is beroering ontstaan over het in brede zin functioneren van het communicatiesysteem C2000. Uit het onderzoek ‘Poldercrash’ van de Inspectie Openbare Orde en Veiligheid (Inspectie OOV) kwam naar voren dat het gebruik van C2000 niet zonder problemen was. Ook in het onderzoek ‘Koninginnedag Apeldoorn’ concludeert de Inspectie OOV dat er tijdens de afhandeling van het incident door de hulpverleningsdiensten problemen werden ervaren met de verbindingen. Mede naar aanleiding van deze bevindingen en de ervaringen met C2000 bij het uit de hand gelopen strandfeest in Hoek van Holland zijn er in 2009 door diverse partijen verschillende onderzoeken uitgevoerd naar (onderdelen van) gebruik, techniek en organisatie van C2000.

De staatsecretaris heeft in de eerste helft van 2010 aangegeven aangedragen verbetervoorstellen voor C2000 te willen realiseren via projectgroepen en daarnaast afspraken te willen maken met de Inspectie over monitoring van projectresultaten in het kader van het realiseren van gewenste doorzettingsmacht. Vanwege voornoemde ontwikkelingen heeft de Inspectie OOV twee aangekondigde C2000-onderzoeken (‘Communicatie bij binnenhuisoptreden’ en ‘Afspraken rond fleetmapping’) tijdelijk stilgelegd. In de loop van dit jaar zal worden bezien of bijstelling dan wel voorzetten van deze twee onderzoeken in de rede ligt.

Tot slot, de Inspectie OOV volgt de ontwikkelingen op het gebied van de door de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties toegezegde herijking van het Beveiligingsbeleid op de voet. Inmiddels heeft het Veiligheidsberaad de herijkte versie met een positief advies aan de minister geretourneerd. Deze herijking kan van invloed zijn op de rol van de Inspectie OOV bij het doen van onderzoek naar de betrouwbaarheid van C2000.

Meet informatie over het communicatiesysteem C2000 kunt u vinden op de website www.c2000.nl.

[bw]BES-eilanden
Per 10 oktober 2010 zullen de eilanden Bonaire, Sint Eustatius en Saba (de BES-eilanden) als openbare lichamen worden toegevoegd aan het Nederlandse staatsbestel. Met het oog op deze toevoeging wordt er onder andere aangesloten bij de Nederlandse verdeling van wettelijke taken en bevoegdheden op het gebied van brandweer, politie, GHOR, rampenbestrijding en crisisbeheersing. Als gevolg daarvan wordt de Inspectie Openbare Orde en Veiligheid de bevoegde toezichthouder.

Voor dit toezicht zal de Inspectie Openbare Orde en Veiligheid (Inspectie OOV) zich zoveel mogelijk aansluiten bij het toezicht zoals dat is geregeld in het wetsvoorstel veiligheidsregio’s (link). Hoe dat toezicht kan worden vormgegeven wordt in de loop dit jaar verder uitgewerkt.

In de fase tot aan de daadwerkelijke overgang zal de Inspectie OOV op incidentele basis een informatieve en stimulerende rol gaan vervullen. Afhankelijk van de ontwikkelingen is de Inspectie in voorkomend geval in staat om in 2010 een nulmeting te verrichten.

Meer informatie over de BES-eilanden kunt u vinden op de website van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

[bw]Zelfredzaamheid
Recente rampen laten zien dat de burgers snel optreden nog voordat professionele hulpverlening op gang komt. De minster van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (minister BZK) ziet het belang is van zelfredzaamheid en wil dat in crisissituaties bevorderen. Burgers en bedrijven hebben namelijk ook een eigen verantwoordelijkheid om zich voor te bereiden op rampen en crises.

De minister BZK wil meer inzicht krijgen in hoe veiligheidsregio’s rekening kunnen houden met zelfredzaamheid en redzaamheid door burgers en bedrijven bij de voorbereiding op rampenbestrijding en crisisbeheersing. Ten behoeve van regionale beleidsvorming van veiligheids- en politieregio’s wordt een referentiekader ontwikkeld.

De Inspectie Openbare Orde en Veiligheid wil zo bijdragen aan de ontwikkeling en de mogelijke vormgeving van het zelfredzaamheidbeginsel in de hulpverlening na rampen en crises.


[bw]Oriëntatieverslag grensoverschrijdend multidisciplinair opleiden en oefenen
De Inspectie OOV heeft een onderzoeksoriëntatie uitgevoerd naar het grensoverschrijdend multidisciplinair opleiden en oefenen in de veiligheidsregio’s. In de Notitie vindt u de bevindingen.